"Dat kan mijn kleine nichtje ook."

"Dat kan mijn kleine nichtje ook."

“Tsss, dat kan mijn kleine nichtje ook.”

Zeg eens eerlijk? Heb jij dat ook wel eens gezegd (of gedacht) bij het zien van een abstract of expressief kunstwerk? En wat als ik nou eens zou zeggen: “Ja…dat klopt. Dat kan je kleine nichtje ook.”

Nu ik les geef aan groep 1,2,3 en kunstprojecten geef op scholen, valt me weer op dat jonge kinderen totaal geen boodschap hebben aan wát er op papier komt, hoe dat er uit ziet en wat een ander daar van vindt.
Wat ik zie is een enorme dosis plezier, focus en verwondering (van het verf in het bakje doen tot aan het schoonmaken van de kwast). Volledig in verbinding met zichzelf en als ze samen schilderen ook nog met de ander.

Bij de hele jonge kleuters staan er op een vel een paar gekleurde vlakken. Het lijkt ‘zomaar’ iets doen.
Maar wat ze doen is spelen met de kleuren, de ruimte, de beweging, het materiaal. Ze experimenteren, ze ontdekken, ze vertellen een verhaal.
Bij de wat oudere kleuters zie je steeds meer herkenbare vormen op papier verschijnen. (Bij de jongetjes zijn in mijn klas traktoren heel erg in trek momenteel!) Maar soms zijn het ook nog lekkere kliederklodder schilderijen. Het maakt niet uit. Dat wat er op dat moment speelt (van binnen óf van buiten) verschijnt op papier. Het ontstaat spontaan.

En dan opeens is er dat moment. We durven niet meer. Klaar met tekenen en schilderen voor de rest van ons leven. Misschien omdat het opeens ‘te kinderachtig’ of ‘voor kleuters’ was. Misschien was het een juf die met alle beste bedoelingen vertelde dat een boom groen is en niet geel, zoals jij hem misschien wel voelde of zag. Is het omdat je vader je even corrigeerde door je te vertellen dat een paard er heel anders uit ziet. Vertelde iemand je dat je tekening ‘stom’ of ‘niet goed’ was? Ging je aan jezelf twijfelen omdat die ene klasgenoot echt zó goed dingen kon natekenen en jij niet?

Er is bij veel volwassnen angst om iets op papier te zetten. Bang dat het niet ‘lijkt’. Bang voor wat anderen er van zullen vinden. Bang om er om uitgelachen te worden. Dat iemand misschien tegen jóú zegt: “Dat kan mijn kleine nichtje ook.”

Hoe ontzettend jammer is dat eigenlijk? Dat die spontaniteit en het plezier van tekenen en schilderen weg valt. Hoe prachtig is het om in zo’n flow te zitten? Hoe heerlijk is het om je eigen wereld en hoe jij die van binnen beleeft en van buiten ziet vorm te geven? Wie kijkt er nou niet met een beetje weemoed naar die jonge kinderen die zo lekker bezig zijn, stiekem denkend: Wat zou ik toch nog eens graag….? Nou? Zeg eens eerlijk?